Biết sai mà vẫn phải dạy cho học sinh (?!)

VH- Bắt đầu năm học 2010 -2011, thầy và trò dạy và học theo chương trình kiến thức chuẩn, với việc lấy quyển Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng làm cơ sở pháp lí của việc dạy học, còn các loại sách khác kể cả sách giáo khoa, sách giáo viên chỉ là sách tham khảo.

Đó là một hướng mới để việc truyền đạt kiến thức trong cả nước đạt mặt bằng tối thiểu chung vì sách Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng đã quy định tối thiểu kiến thức cần cung cấp cho mỗi tiết dạy cho  học sinh  thống nhất trong toàn quốc. Tuy nhiên, hiện nay trong quyển sách này, kiến thức cung cấp cho học sinh vẫn còn chưa được chuẩn. Xin minh hoạ vài trường hợp cụ thể trong phần kiến thức Ngữ văn 9 tập 1:

Không xác định chính xác kiến thức

Ở tác phẩm Phong cách Hồ Chí Minh (Lê Anh Trà) ở trang 112, phần b. Nghệ thuật viết : Vận dụng các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận thì không đúng vì nói về phương thức biểu đạt thì không có phương thức lập luận mà chỉ có phương thức nghị luận. Như vậy, nếu áp dụng dạy học và cho học sinh ghi chép thì trái với bài học về các phương thức sử dụng trong văn bản trong chương trình đổi mới. Phương thức nghị luận mà gọi là phương thức lập luận là sai kiến thức cơ bản.

Ở tác phẩm: Hoàng Lê Nhất Thống Chí – Hồi thứ mười bốn (của Ngô gia - văn phái) ở trang 126, phần a. Nội dung viết : Ngày 20, 22, 24 tháng 11, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế và xuất quân ra Bắc ngày 25 tháng Chạp năm Mậu Thân thì không cụ thể vì ngày lên ngôi chỉ là 1 ngày, 1 lần chứ không thể  3 ngày, 3 lần cách  nhật như thế, nếu tính ra thì một vị vua phải ba lần lên ngôi rõ ràng là vô lí.

Ở tác phẩm Làng (Kim Lân), ở trang 151, phần b. Nghệ thuật có viết: Tạo tình huống truyện gay cấn: Tin thất thiệt được chính những người đi tản cư từ phía làng chợ Dầu lên nói. Đây không thể gọi là tình huống gay cấn mà phải gọi là tình huống truyện bất ngờ. Bởi lẽ, trước khi ông Hai nghe tin làng theo giặc thì ông rất vui, vui đến nỗi: Ông Hai đi nghêng ngang giữa đường vắng, cái đầu cung cúc lao về phía trước. Hai tay vung vẩy, nhấp nhổm. Gặp ai quen ông lão cũng níu lại cười cười: Nắng này là bỏ mẹ chúng nó. (chúng nó ở đây là giặc Tây - T.g) – (SGK trang 163). Rồi ông vô phòng thông tin nghe tin tức ta đánh Pháp, thắng Pháp khắp mọi nơi đến nỗi Ruột gan ông lão cứ múa cả lên, vui quá. (SGK trang 164). Nghĩa là ông Hai đang yêu làng, yêu nước, tin tưởng vào kháng chiến trong tâm trạng hồ hởi, phấn khởi, phấn chấn nhất thì đùng một cái nghe tin làng mình theo giặc là quá bất ngờ không thể tin được, nghĩa là đang nghe tin vui thì lại gặp tin buồn thì tình huống đó là bất ngờ mới hợp lí.

Dùng từ tối nghĩa

Ở bài Mã Giám Sinh mua Kiều (Trích Truyện Kiều - Nguyễn Du), ở trang 133, phần b. Nghệ thuật viết : Sử dụng từ ngữ kể lại cuộc mua bán. Viết như thế là chưa rõ ràng, có thể nói là tối nghĩa nữa. Sử dụng từ ngữ kể lại việc mua bán là từ ngữ gì? Nên chăng nên viết là Nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong việc kể lại việc mua bán mới chuẩn kiến thức.

Kiến thức yêu cầu mơ hồ, chung chung

Ở bài Ánh trăng (Nguyễn Duy) trang 148, mục I. Mức độ cần đạt yêu cầu: Biết được đặc điểm và những đóng góp của thơ Việt Nam vào nền văn học dân tộc thì quá chung chung, mơ hồ, bởi lẽ đây là mức độ cần đạt của việc học về bài thơ Ánh trăng thì phải cho học sinh nắm những đóng góp của bài thơ Ánh trăng với thơ hiện đại Việt Nam chứ không phải là bài học khái quát về thơ mà Biết được đặc điểm và những đóng góp của thơ Việt Nam vào nền văn học dân tộc như thế. 

Điều trăn trở là vì kiến thức không chuẩn mà bắt giáo viên chấp nhận rồi dạy cho học sinh, làm cho học sinh nhận cái sai thành cái đúng  sẽ ảnh hưởng không nhỏ về kiến thức cho cả một thế hệ và lúc đó sửa sai cũng đã muộn.

Đã gần hết một học kì dạy rồi, bản thân thấy mình dạy sai song cũng đành dạy vì nếu không dạy sai thì mình sẽ sai so với sách. Cảm thấy mình có lỗi với các em, là một thầy giáo dạy văn ở vùng quê rất cần có kiến thức chuẩn để dạy và mong muốn học sinh nắm kiến thức thật chuẩn theo yêu cầu của tinh thần dạy- học chuẩn kiến thức, kĩ năng của ngành GD&ĐT hiện nay, tôi mạnh dạn nêu vài thiển ý trên, rất mong bạn đồng nghiệp, Ban biên soạn quyển sách Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng bộ môn Ngữ văn lưu tâm hơn.

HOÀNG NGÂN

(Trường THCS Phạm Văn Đồng - Hoà Nhơn -Hoà Vang - Đà Nẵng)